Početna
    Carevčevi dani - svetkovina stvaralaštva PDF Štampa El. pošta
    sreda, 01 april 2009 14:03

    bannerInternet izdanje Gradištanskog Almanaha

    Carevčevi dani - svetkovina stvaralaštva

     

     

    carvacTeško je reći kada se rodila ideja o Carevčevim danima. Prvobitni povod bila je oronula rodna kuća koju je trebalo obnoviti i sačuvati za budući muzej. Susret sa Jašarevićem koji je obećao saradnju na ovom projektu bio je za početak od velikog značaja. Međutim, Jašarević je ubrzo tragično nastradao, a naredna snežna zima učinila je da, pod teretom snega i vremena, kuća bespovratno klone.
    Ideja nije nestajala i potreba da se ona realizuje stalno je bila prisutna. Brzo je takva ideja verifikovana na organima ondašnjeg SIZ-a kulture. Prvi privrženici i potonji dugogodišnji njeni zagovornici bili su Vlada Urošević, Dafina Đorđević, Ljubiša Stojanović, Ljubimka Blažević, Mikče Stojadinović, Dragoslav Miladinović, Saša Marković i dr. Međutim, iako je izgledalo da postoje velika želja da se ova ideja ostvari, sredstva su ipak slabo pristizala i ova je inicijativa ostala za neka bolja vremena.

     Godina 1995. proglašena je bila za godinu kulture, ta ista godina, u kojoj se navršavalo sto godina od rođenja Vlastimira Pavlovića Carevca, značila je prekretnicu u kulturnim događanjima Velikog Gradišta. U Jugoslaviji se u toj godini planiralo 120 festivala i bilo je hrabro verovati da se na takvom festivalskom nebu Carevčevi dani neće izgubiti i nestati zauvek. Zahvaljujući svestranom razumevanju novog opštinskog rukovodstva, Draganu Miliću i Slobodanu Steviću, kao i stručnoj pomoći Zorana

    miy Hristića, Slobodana-Bobe Atanackovića, Nikole Rackova i dr Dragoslava Devića, kojima se ubrzo pridružuju Milivoje Pavlović, direktor Radio Beograda i Vladan Savić, glavni muzički urednik, Festival "Carevčevi dani" 22. jula 1995. godine staje na svoje noge.
    Uz svesrdnu i znalačku pomoć prof. Nikole Rackova i dr Dragoslava Devića, kao umetničkog direktora, i orkestar Ljubiše Pavkovića 22. jula 1995. godine Dragan Milić svečano je otvorio
    Prve Carevčeve dane. Uspešno je prebrođen ne mali problem obezbeđenja takmičara za ovaj nedovoljno poznat festival. Celo proleće je proteklo u slanju pisama, a zatim i u pojedinačnom traganju za violinistima. Tako je obezbeđeno 14 takmičara. Dragocena je bila pomoć muzičke redakcije Radio Beograda. Stigla su reportažna kola-Boba Atanacković, a sa ekipom su od dragocene pomoći bili Mira Drobac i Nada Zamfirović. Novoizgrađeni amfiteatar na Dunavu prvi put je bio prepun. Dok se čekala odluka žirija pevali su za gradištansku publiku Merima Njegomir, Staniša Stošić, Milan Babić i Jordan Nikolić.
    Pretponoćni koncert u nedavno restauriranoj crkvi bio je u znaku pojenja Pavla Aksentijevića. Puna dva časa u ponoćnoj tišini gradištanske crkve Pavle Aksentijević je sa svojim pojcima glasovima dodirivao crkveni svod sa koga je, bar na trenutak, svet izgledao lepši i bolji.
    Pobednik prvog Festivala bio je Novica Stojimirović iz Petrovca. Nagrede su poneli i učesnici Petrović Miloš iz Beograda, Pat Filip iz Beograda, kao i najmlađi učesnik Festivala Petrović Aleksandar iz Velikog Gradišta.

     cbDrugi fesival "Carevčevi dani" održan je 13. i 14. jula 1996. godine. Prijavljeno je dvadeset takmičara. Članovi žirija bili su Nikola Rackov, profesor FMU, Vladimir Savić, glavni muzički urednik Radio Beograda, Mirjana Drobac, muzički urednik Radio Beograda, Dragomir Karamarković, muzičar i prosvetni radnik, Novica Stojimirović, stručni saradnik KPZ iz Petrovca na Mlavi. Orkesatar Branka Belobrka bio je za gradištansku publiku novi doživljaj.
    U prepunoj sali Gimnazije u ponoćnim satima 13. jula 1996. "Muzika antika" je upotpunila lepotu festivalskog programa i pokazala još jednom da je izbor profesora Nikole Rackova bio pravi.
    Pobednik ovog festivala bio je Radujković Aleksandar iz Gradiške, Republika Srpska. Nagraćeni učesnici festivala bili su i takmičari Kostić Dejan iz Piromana, Lazović Marko iz Kragujevca, Rajković Ilija, dobitnik nagrade KPZ i Marinković Ilija iz Beograda, kao najmlađi učesnik.

    c24 Treći festival je održan 17. i 18. jula 1997. godine. Bio je u znaku promocije trodelnog kompakt diska Carevčeve muzike. Milivoje Pavlović uložio je ogroman trud da tek objavljen disk čujemo ovom prilikom. O ovom poduhvatu trajnog čuvanja Carevčeve muzike govorili su dr Dragoslav Dević, Milivoje Pavlović i autor Mikan Obradović. Pobednik festivala je Aleksandar Ramić iz Kruševca. Nagrađeni su i takmičari Đorđević Aleksandar iz Beograda, Marinković Miloš iz Negotina. Spasić Jelena iz Leskovca dobitnik je specijalne nagrade Radio Beograda, Lazović Marko iz Kragujevca nagrađen je nagradom za estradni nastup, a Vasić Danilo iz Beograda je nagrađen kao najmlađi učesnik festivala.

    pCarevčevi dani 1998. godine, održani 17. i 18. jula, okupili su rekordan broj takmičara - dvadeset sedam. Pored ostalih tu je Aleksandra Pereul, akademac koja svira u simfonijskom orkestru TV Novi Sad, kao ie Aleksandra Đorđević, apsolvent FMU iz Beograda i dr..
    U pretponoćnom programu nastupio je Miša Blam. Oduševljena publika slušala je sa uzbuđenjem nemačkog violinistu svetskog glasa Hansa Bekmena, gitaristu Net Sihta i Selenu Litvanović. Muzički doživljaj koji se dugo očekivao i koji će se još duže pamtiti upotpunio je utisak ovogodišnjeg Festivala.
    Iz Beča se ovim povodom javio Jahja Rešad, nekadašnji violončelista TV Novi Sad koji sada ima svoju privatnu muzičku školu u Beču. On je na Carevčeve dane uputio svoja tri mlada muzičara. Jedan sa roditeljima živi u Danskoj, a dvojica su iz Beča.. Dva takmičara ovogodišnjeg festivala su iz Rumunije te se može reći da ovaj festival poprima međunarodni karakter. Pobednička statua pripala je Aleksandru Radojkoviću, muzičaru iz Smedereva. Veliki broj nagrada dodeljen je učesnicima Festivala što govori o veoma jakoj konkurenciji takmičara. Nagrađeni su Vasić Boško iz Beograda, Marinković Miloš iz Negotina, Spasić Jelena je dobila nagradu za scenski nastup, Lazović Marko nagradu za tehniku izvedenih dela, Tošić Aleksandar iz Kragujevca nagradu Radio Beograda, Ivković-Đekić Snežana iz Zaječara nagradu za prelaz iz ozbiljne u narodnu muziku, Pavlović Zoran iz Rašanca, nagradu Braničevskog okruga i Kaldaraš Zoran, nagradu kao najmlađi učesnik.
    Peta godina Festivala bila je retrospektivna s obzirom da je 78 dana trajala NATO agresija na Jugoslaviju. Organizaciju Carevčevih dana je od ove godine preuzeo novoosnovani Kulturni centar.
    U noći, na obali Dunava, dok Peti festival ulazi u završnicu, Gradištanci gledaju čudesnu pojavu austrijskog turističkog broda "Mocart". Sa ozvezdanog keja odzvanjaju zvuci Carevčeve muzike, viju se u prostor i kao da bi hteli da zaustave, poput brodskog motora, i samo vreme. A ono teče, ne predaje se i ne umara.

    hala Šesti festival je veliki iskorak u sadržajnom smislu. Održan je od 11. do 16. jula 2000. godine Kao takmičarska disciplina uvedeno je takmičenje amatera pevača. Na audiciji u Radio Beogradu, u neočekivanoj konkurenciji, izabrano je 22 takmičara (jedan prijavljeni takmičar je odustao od takmičenja). Takmičenje pevača održalo se na terasi hotela Srebrno jezero, a takmičenje violinista, zbog kiše, u Sportskoj hali. U konkurencije dvadeset jednog violiniste (Marina Selić i Branko Zlatarov nisu učestvovali u takmičenju), pobednička statueta dodeljena je Marinković Mladenu iz Negotina. Drugu nagradu je dobila Aleksandra Đorđević iz Beograda, treću nagradu Jelena Spasić iz Leskovca, nagradu Radio Beograda Boško Vasić iz Beograda. nagradu KPZ Marko Lazović iz Kragujevca, nagradu za scenski nastup Aleksanada Stoja, trinaestogodišnji takmičar iz Švedske.
    Od pevača najbolji je bio Mario Novaković, medicinski tehničar iz Šljivova kod Kruševca, dok je drugu nagradu dobio Branimir Stošić, profesor iz Vranja, treću nagradu Vladimir Mitrović, novinar iz Kruševca. Među ženskim glasovima prvu nagradu je dobila Ivana Tasić, učenica iz Vranja, drugu nagradu Petković Biljana, student ekonomije iz Beograda, treću nagradu Rađenović Biljana, diplomirani hemičar iz Priboja na Limu i Spasojević Sandra, radnik iz Kladureva kod Petrovca na Mlavi.
    U gradskoj biblioteci organizovana je izložba akvarela Seleta Selakovića, a okrugli sto je bio uvod za prikupljanje građe o sećanjima na Vlastimira Pavlovića Carevca, sa ciljem pripreme za izradu monografije o ovom velikanu. U novom ruhum izašla je i Carevčeva lira. Ljubimka Blažević i Dragan Drndarević realizovali su je ambiciozno, izdugnuvši je na nivo savremenog gradskog časopisa koji je prevazišao okvire festivalskog oglašavanja.
    Uveliko se vrše pripreme za Sedme Carevčeve dane i očekuje se znatan odziv violinista i pevača-amatera.

    Žarko Živanović
    fotografije: Foto "Moca"
    (fotografije se nalaze u arhivu Narodne biblioteke)

    Pogledajte i članak o Carevčevim danima 2001., iz drugog broja Gradištanskog Alamanaha.